<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X53n0859"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 859 因明入正理论直解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 859 因明入正理论直解</title> <author>明 智旭述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">53</idno>.<idno type="no">859</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">因明入正理论直解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-28T08:16:06"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0941c" n="0941c"/> <lb ed="X" n="0941c01"/> <lb ed="X" n="0941c02"/> <lb ed="X" n="0941c03"/> <lb ed="X" n="0941c04"/> <lb ed="X" n="0941c05"/><cb:docNumber>No. 859</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0941c06"/><lb ed="R087" n="0153a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>因明入正理论直解</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0941c07"/> <lb ed="X" n="0941c08"/><lb ed="R087" n="0153a02"/><byline cb:type="author">古吴藕益释 智旭 述</byline> <lb ed="X" n="0941c09"/><lb ed="R087" n="0153a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941c0901">△解分为二。初解题。二解文。解题为三。初正解论 <lb ed="X" n="0941c10"/><lb ed="R087" n="0153a04"/>题。二出论主。三出译师。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941c11"/><lb ed="R087" n="0153a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0941c1101">因明入正理论</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941c12"/><lb ed="R087" n="0153a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941c1201">因明二字。是能入。正理二字。是所入。因者。诸法所 <lb ed="X" n="0941c13"/><lb ed="R087" n="0153a07"/>以然之故。乃三支比量中之一支。三支。谓宗因喩 <lb ed="X" n="0941c14"/><lb ed="R087" n="0153a08"/>也。宗非因不显。喩非因不立。因最有力。故标因明。 <lb ed="X" n="0941c15"/><lb ed="R087" n="0153a09"/>因既明。则能立能破。能破。则邪无不摧。能立。则正 <lb ed="X" n="0941c16"/><lb ed="R087" n="0153a10"/>无不显。摧邪。则遍计之我法俱破。显正。则依圆之 <lb ed="X" n="0941c17"/><lb ed="R087" n="0153a11"/>真俗幷立。真俗二种正理。由因明而得入。故名因 <lb ed="X" n="0941c18"/><lb ed="R087" n="0153a12"/>明入正理也。论者。辩明判决之谓。而有二种。若疏 <lb ed="X" n="0941c19"/><lb ed="R087" n="0153a13"/>决经文。名为释论。若依经立義。名为宗论。今是宗 <lb ed="X" n="0941c20"/><lb ed="R087" n="0153a14"/>论也。</p><p xml:id="pX53p0941c2003" cb:place="inline">△二出论主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941c21"/><lb ed="R087" n="0153a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0941c2101"><name role="" type="person">商羯罗</name>主菩萨造</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941c22"/><lb ed="R087" n="0153a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941c2201"><name role="" type="person">商羯罗</name>主。未见的翻。或云即天主也。菩萨如常释。</p> <lb ed="X" n="0941c23"/><lb ed="R087" n="0153a17"/><p xml:id="pX53p0941c2301">△三出译师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941c24"/><lb ed="R087" n="0153a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0941c2401">唐三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>译</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0942a" n="0942a"/> <lb ed="X" n="0942a01"/><lb ed="R087" n="0153b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0942a0101">法师行迹。载慈恩传。翻梵成华。名之曰译。</p><p xml:id="pX53p0942a0117" cb:place="inline">△二解 <lb ed="X" n="0942a02"/><lb ed="R087" n="0153b02"/>文为三。初以颂摄要。二别释八门。三以颂总结。初 <lb ed="X" n="0942a03"/><lb ed="R087" n="0153b03"/>中二。初颂八门二益。二明摄诸要義。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942a04"/><lb ed="R087" n="0153b04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0942a0401"><l>能立与能破</l><l>及似唯悟他</l><l>现量与比量</l> <lb ed="X" n="0942a05"/><lb ed="R087" n="0153b05"/><l>及似唯自悟</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0942a06"/><lb ed="R087" n="0153b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0942a0601">一真能立。二真能破。三似能立。四似能破。此四门 <lb ed="X" n="0942a07"/><lb ed="R087" n="0153b07"/>令他得悟。总名他益。五真现量。六真比量。七似现 <lb ed="X" n="0942a08"/><lb ed="R087" n="0153b08"/>量。八似比量。此四门令自得悟。总名自益。故曰八 <lb ed="X" n="0942a09"/><lb ed="R087" n="0153b09"/>门二益也。此是一论纲宗。下文自释。不必繁解。若 <lb ed="X" n="0942a10"/><lb ed="R087" n="0153b10"/>欲预知。略陈梗槪。真能立。谓三支无过。可以显正。 <lb ed="X" n="0942a11"/><lb ed="R087" n="0153b11"/>开悟他人。真能破。谓出他过失。可以摧邪。开晓问 <lb ed="X" n="0942a12"/><lb ed="R087" n="0153b12"/>者。似能立。谓虽欲申量。三支带过。不足晓他。似能 <lb ed="X" n="0942a13"/><lb ed="R087" n="0153b13"/>破。谓虽欲斥他。妄出彼过。彼实无过。真现量。谓无 <lb ed="X" n="0942a14"/><lb ed="R087" n="0153b14"/>分别智。了法自相。真比量。谓藉相观義。有正智生。 <lb ed="X" n="0942a15"/><lb ed="R087" n="0153b15"/>似现量。谓有分别智。于義异转。似比量。谓虚妄分 <lb ed="X" n="0942a16"/><lb ed="R087" n="0153b16"/>别。不能正解。问曰。真立真破。可以悟他。似立似破。 <lb ed="X" n="0942a17"/><lb ed="R087" n="0153b17"/>云何悟他。真现真比。可以自悟。似现似比。云何自 <lb ed="X" n="0942a18"/><lb ed="R087" n="0153b18"/>悟。答曰。四真是药。四似是病。若不知病。便不识药。 <lb ed="X" n="0942a19"/><lb ed="R087" n="0154a01"/>是故八门一一须辨。是则能立。能破。真现。真比。皆 <lb ed="X" n="0942a20"/><lb ed="R087" n="0154a02"/>号因明。自悟。悟他。皆名为入。四似及所破。是邪。所 <lb ed="X" n="0942a21"/><lb ed="R087" n="0154a03"/>立所观所显。即正理也。</p><p xml:id="pX53p0942a2110" cb:place="inline">△二明摄诸要義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942a22"/><lb ed="R087" n="0154a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0942a2201">如是总摄诸论要義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942a23"/><lb ed="R087" n="0154a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0942a2301">谓此八门二益。不唯摄此一论。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a2301" n="0942a2301"/><anchor xml:id="beg0942a2301" n="0942a2301"/>已<anchor xml:id="end0942a2301"/>总摄诸论要 <lb ed="X" n="0942a24"/><lb ed="R087" n="0154a06"/>義。盖论義虽多。建章总不出破立二门。会理总不 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0942b" n="0942b"/> <lb ed="X" n="0942b01"/><lb ed="R087" n="0154a07"/>出权实二智。利益总不出自他二悟故也。</p><p xml:id="pX53p0942b0117" cb:place="inline">△二别 <lb ed="X" n="0942b02"/><lb ed="R087" n="0154a08"/>释八门为七。初真能立门。二似能立门。三真现量 <lb ed="X" n="0942b03"/><lb ed="R087" n="0154a09"/>真比量二门。四似现量门。五似比量门。六真能破 <lb ed="X" n="0942b04"/><lb ed="R087" n="0154a10"/>门。七似能破门。问曰。此释八门。何故与颂中次第 <lb ed="X" n="0942b05"/><lb ed="R087" n="0154a11"/>不同。答曰。颂约二益以列八门。是取文便。此释八 <lb ed="X" n="0942b06"/><lb ed="R087" n="0154a12"/>门。意在随文入观以成自利利他二益。何者。由真 <lb ed="X" n="0942b07"/><lb ed="R087" n="0154a13"/>能立。以生正解。由似能立。以防谬解。解成入证。得 <lb ed="X" n="0942b08"/><lb ed="R087" n="0154a14"/>真现量及真比量。即是根本後得二智也。由证二 <lb ed="X" n="0942b09"/><lb ed="R087" n="0154a15"/>智。方知似现似比之伪。是故真得二智。方能破立 <lb ed="X" n="0942b10"/><lb ed="R087" n="0154a16"/>令他得悟。若似现似比有所言说。但成似破似立 <lb ed="X" n="0942b11"/><lb ed="R087" n="0154a17"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0942b1101" n="0942b1101"/><anchor xml:id="beg0942b1101" n="0942b1101"/>已<anchor xml:id="end0942b1101"/>。可不愼哉。初真能立门三。初标。二释。三结。今 <lb ed="X" n="0942b12"/><lb ed="R087" n="0154a18"/>初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942b13"/><lb ed="R087" n="0154b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0942b1301">此中宗等多言。名为能立。由宗因喩多言。开示诸有 <lb ed="X" n="0942b14"/><lb ed="R087" n="0154b02"/>问者未了義故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942b15"/><lb ed="R087" n="0154b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0942b1501">谓此门中宗因喩多种语言。名为能立。何以故。由 <lb ed="X" n="0942b16"/><lb ed="R087" n="0154b04"/>此宗因喩多种语言。则能开示诸有问者所未了 <lb ed="X" n="0942b17"/><lb ed="R087" n="0154b05"/>之義故。</p><p xml:id="pX53p0942b1704" cb:place="inline">△二释又三。初释宗。二释因。三释喩。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942b18"/><lb ed="R087" n="0154b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0942b1801">此中宗者。谓极成有法。极成能别。差别性故。随自乐 <lb ed="X" n="0942b19"/><lb ed="R087" n="0154b07"/>为所成立性。是名为宗。如有成立声是无常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942b20"/><lb ed="R087" n="0154b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0942b2001">谓此真能立门三支之中所言宗者。即是前陈极 <lb ed="X" n="0942b21"/><lb ed="R087" n="0154b09"/>成有法以为宗依。後陈极成能别以为宗体。及自 <lb ed="X" n="0942b22"/><lb ed="R087" n="0154b10"/>意许差别性故。故名为宗。以要言之。但随其自意 <lb ed="X" n="0942b23"/><lb ed="R087" n="0154b11"/>乐为所成立性。即名为宗。譬如有人。成立声是无 <lb ed="X" n="0942b24"/><lb ed="R087" n="0154b12"/>常。擧一例诸。凡所成立若不违理。即是真能立宗 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0942c" n="0942c"/> <lb ed="X" n="0942c01"/><lb ed="R087" n="0154b13"/>也。声之一字。即前陈有法。无常二字。即後陈宗体。 <lb ed="X" n="0942c02"/><lb ed="R087" n="0154b14"/>或指明论声无常。或指馀声论无常。或总指一切 <lb ed="X" n="0942c03"/><lb ed="R087" n="0154b15"/>声皆无常。口虽不言。心有所指。即意许差别性也。 <lb ed="X" n="0942c04"/><lb ed="R087" n="0154b16"/>言极成者。谓道理决定成就。无有互不相许之过。 <lb ed="X" n="0942c05"/><lb ed="R087" n="0154b17"/>言有法者。不同龟毛兔角但是名字。言能别者。正 <lb ed="X" n="0942c06"/><lb ed="R087" n="0154b18"/>是宗体。为显前陈有法宗依。是所别故。断常二见。 <lb ed="X" n="0942c07"/><lb ed="R087" n="0155a01"/>俱是外道所计。今云无常。以破常见。其实非常亦 <lb ed="X" n="0942c08"/><lb ed="R087" n="0155a02"/>复非断。即小乘之正印。大乘之初门。故擧此一宗。 <lb ed="X" n="0942c09"/><lb ed="R087" n="0155a03"/>略显能立。然三界依正。总皆无常。今独擧声者。以 <lb ed="X" n="0942c10"/><lb ed="R087" n="0155a04"/>声尘初生即灭。不容稍停。尤易显于无常義故。若 <lb ed="X" n="0942c11"/><lb ed="R087" n="0155a05"/>知声是无常。便可例知一切无常。既皆无常。亦决 <lb ed="X" n="0942c12"/><lb ed="R087" n="0155a06"/>无我。岂非显二空之要诀耶。又明论及声显论。皆 <lb ed="X" n="0942c13"/><lb ed="R087" n="0155a07"/>计声常。故对彼立声是无常。</p><p xml:id="pX53p0942c1312" cb:place="inline">△二释因三。初总标 <lb ed="X" n="0942c14"/><lb ed="R087" n="0155a08"/>三相。二别释二品。三结成因性。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942c15"/><lb ed="R087" n="0155a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0942c1501">因有三相。何等为三。谓遍是宗法性。同品定有性。异 <lb ed="X" n="0942c16"/><lb ed="R087" n="0155a10"/>品遍无性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0942c17"/><lb ed="R087" n="0155a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0942c1701">因者。所由也。所以也。譬如凡所作性。定属无常。故 <lb ed="X" n="0942c18"/><lb ed="R087" n="0155a12"/>用所作性三字为所由所以之因。成立无常之宗 <lb ed="X" n="0942c19"/><lb ed="R087" n="0155a13"/>而为其果也。只此一因。对于宗喩。便有三相。一者 <lb ed="X" n="0942c20"/><lb ed="R087" n="0155a14"/>须要遍是宗及有法之性。如所作性三字。望于声 <lb ed="X" n="0942c21"/><lb ed="R087" n="0155a15"/>之有法。无常之宗。决定皆有所作性義。故名遍是 <lb ed="X" n="0942c22"/><lb ed="R087" n="0155a16"/>宗法性。擧一例诸。凡所出因。不得与宗法相违也。 <lb ed="X" n="0942c23"/><lb ed="R087" n="0155a17"/>二者于同品喩中。须是定有之性。如甁等无常。名 <lb ed="X" n="0942c24"/><lb ed="R087" n="0155a18"/>同品喩。定有所作性義也。三者于异品喩中。须是 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0943a" n="0943a"/> <lb ed="X" n="0943a01"/><lb ed="R087" n="0155b01"/>遍无之性。如虚空等非是无常。名异品喩。周遍推 <lb ed="X" n="0943a02"/><lb ed="R087" n="0155b02"/>求。决无所作性義也。</p><p xml:id="pX53p0943a0209" cb:place="inline">△二别释二品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943a03"/><lb ed="R087" n="0155b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0943a0301">云何名为同品异品。谓所立法均等義品。说名同品。 <lb ed="X" n="0943a04"/><lb ed="R087" n="0155b04"/>如立无常。甁等无常。是名同品。异品者。谓于是处无 <lb ed="X" n="0943a05"/><lb ed="R087" n="0155b05"/>其所立。若有是常。见非所作。如虚空等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943a06"/><lb ed="R087" n="0155b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0943a0601">言同品者。谓与所立宗法均平齐等之義品也。如 <lb ed="X" n="0943a07"/><lb ed="R087" n="0155b07"/>立无常为宗。而甁等无常。是名同喩。言异品者。谓 <lb ed="X" n="0943a08"/><lb ed="R087" n="0155b08"/>于是异喩处。无自所立无常之宗。是名异喩。所谓 <lb ed="X" n="0943a09"/><lb ed="R087" n="0155b09"/>若有是常。见非所作。如虚空等。若有是常句。遣无 <lb ed="X" n="0943a10"/><lb ed="R087" n="0155b10"/>常宗。见非所作句。遣所作因。如虚空等句。番甁等 <lb ed="X" n="0943a11"/><lb ed="R087" n="0155b11"/>喩。故上文云异品遍无性也。龙树云。若所立无说 <lb ed="X" n="0943a12"/><lb ed="R087" n="0155b12"/>名异品。非但与同品相违或异而<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a1201" n="0943a1201"/><anchor xml:id="beg0943a1201" n="0943a1201"/>已<anchor xml:id="end0943a1201"/>。</p><p xml:id="pX53p0943a1215" cb:place="inline">△三结成因 <lb ed="X" n="0943a13"/><lb ed="R087" n="0155b13"/>性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943a14"/><lb ed="R087" n="0155b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0943a1401">此中所作性。或勤勇无间所发性。遍是宗法。于同品 <lb ed="X" n="0943a15"/><lb ed="R087" n="0155b15"/>定有性。异品遍无性。是无常等因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943a16"/><lb ed="R087" n="0155b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0943a1601">谓假如此立声是无常宗中。或云所作性故以为 <lb ed="X" n="0943a17"/><lb ed="R087" n="0155b17"/>其因。或云勤勇无间所发性故以为其因。则遍是 <lb ed="X" n="0943a18"/><lb ed="R087" n="0155b18"/>宗及有法之性。亦是同品定有性。亦是异品遍无 <lb ed="X" n="0943a19"/><lb ed="R087" n="0156a01"/>性。是故得为无常宗及同喩异喩家之因也。文中 <lb ed="X" n="0943a20"/><lb ed="R087" n="0156a02"/>擧二因者。所作性因。以对明论。勤勇无间所发性 <lb ed="X" n="0943a21"/><lb ed="R087" n="0156a03"/>因。对声显论。</p><p xml:id="pX53p0943a2106" cb:place="inline">△三释喩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943a22"/><lb ed="R087" n="0156a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0943a2201">喩有二种。一者同法。二者异法。同法者。若于是处显 <lb ed="X" n="0943a23"/><lb ed="R087" n="0156a05"/>因同品决定有性。谓若所作。见彼无常。譬如甁等。异 <lb ed="X" n="0943a24"/><lb ed="R087" n="0156a06"/>法者。若于是处说所立无。因遍非有。谓若是常。见非 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0943b" n="0943b"/> <lb ed="X" n="0943b01"/><lb ed="R087" n="0156a07"/>所作。如虚空等。此中常言。表非无常。非所作言。表无 <lb ed="X" n="0943b02"/><lb ed="R087" n="0156a08"/>所作。如有非有。说名非有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943b03"/><lb ed="R087" n="0156a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0943b0301">先双标。次各释。先释同法者。若于是喩处显示因 <lb ed="X" n="0943b04"/><lb ed="R087" n="0156a10"/>之同品决定有性。谓若所作之因。见彼无常之宗。 <lb ed="X" n="0943b05"/><lb ed="R087" n="0156a11"/>则以譬如甁等而为同喩。甁亦所作。甁亦无常。故 <lb ed="X" n="0943b06"/><lb ed="R087" n="0156a12"/>名为同法也。次释异法又二。先正释。次拣非。先正 <lb ed="X" n="0943b07"/><lb ed="R087" n="0156a13"/>释异法者。若于是喩处。说所立宗法决定是无。所 <lb ed="X" n="0943b08"/><lb ed="R087" n="0156a14"/>出因性亦遍非有。乃名异法。谓若是常。则无所立 <lb ed="X" n="0943b09"/><lb ed="R087" n="0156a15"/>无常宗法。见非所作。则遍非有所作性因。如虚空 <lb ed="X" n="0943b10"/><lb ed="R087" n="0156a16"/>等。则无甁等可为同喩。故名为异法也。次复拣非。 <lb ed="X" n="0943b11"/><lb ed="R087" n="0156a17"/>谓此中所言常者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b1101" n="0943b1101"/><anchor xml:id="beg0943b1101" n="0943b1101"/>但<anchor xml:id="end0943b1101"/>为表示非无常耳。不是立常 <lb ed="X" n="0943b12"/><lb ed="R087" n="0156a18"/>为宗以与无常相对也。此中所言非所作者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b1201" n="0943b1201"/><anchor xml:id="beg0943b1201" n="0943b1201"/>但<anchor xml:id="end0943b1201"/>为 <lb ed="X" n="0943b13"/><lb ed="R087" n="0156b01"/>表示无所作耳。不是立非所作为因以与所作相 <lb ed="X" n="0943b14"/><lb ed="R087" n="0156b02"/>对也。譬如有决非有。所以说名非有耳。岂可谓更 <lb ed="X" n="0943b15"/><lb ed="R087" n="0156b03"/>有一个非有以与有相对哉。此正显示但借虚空 <lb ed="X" n="0943b16"/><lb ed="R087" n="0156b04"/>常非所作为异喩。以表无常正宗。决不立虚空为 <lb ed="X" n="0943b17"/><lb ed="R087" n="0156b05"/>常宗也。若计虚空定有定常。即是外道故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b1701" n="0943b1701"/><anchor xml:id="beg0943b1701" n="0943b1701"/>已<anchor xml:id="end0943b1701"/>上真 <lb ed="X" n="0943b18"/><lb ed="R087" n="0156b06"/>能立门初标二释竟。</p><p xml:id="pX53p0943b1809" cb:place="inline">△三结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943b19"/><lb ed="R087" n="0156b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0943b1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0943b1901" n="0943b1901"/><anchor xml:id="beg0943b1901" n="0943b1901"/>已<anchor xml:id="end0943b1901"/>说宗因等如是多言开悟他时。说名能立。如说声 <lb ed="X" n="0943b20"/><lb ed="R087" n="0156b08"/>无常者。是立宗言。所作性故者。是宗法言。若是所作 <lb ed="X" n="0943b21"/><lb ed="R087" n="0156b09"/>见彼无常如甁等者。是随同品言。若是其常见非所 <lb ed="X" n="0943b22"/><lb ed="R087" n="0156b10"/>作如虚空者。是远離言。唯此三分。说名能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943b23"/><lb ed="R087" n="0156b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0943b2301">前<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b2301" n="0943b2301"/><anchor xml:id="beg0943b2301" n="0943b2301"/>已<anchor xml:id="end0943b2301"/>廣释三支。今更结撮总示。谓上文<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b2302" n="0943b2302"/><anchor xml:id="beg0943b2302" n="0943b2302"/>已<anchor xml:id="end0943b2302"/>说宗因 <lb ed="X" n="0943b24"/><lb ed="R087" n="0156b12"/>喩之多种语言。以此开悟他时。说名能立。且如若 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0943c" n="0943c"/> <lb ed="X" n="0943c01"/><lb ed="R087" n="0156b13"/>说声无常者。即是立宗之言。若说所作性故因者。 <lb ed="X" n="0943c02"/><lb ed="R087" n="0156b14"/>即遍是宗法性之言。若合云凡是所作见彼无常 <lb ed="X" n="0943c03"/><lb ed="R087" n="0156b15"/>如甁等者。即是随同品之言。若云设是其常见非 <lb ed="X" n="0943c04"/><lb ed="R087" n="0156b16"/>所作如虚空者。即是远離无常宗及所作因之言。 <lb ed="X" n="0943c05"/><lb ed="R087" n="0156b17"/>唯此宗因喩三分。说名能立也。是中异品但名是 <lb ed="X" n="0943c06"/><lb ed="R087" n="0156b18"/>远離言者。正显只是遮遣同法耳。非许更立常宗 <lb ed="X" n="0943c07"/><lb ed="R087" n="0157a01"/>及非所作因也。问曰。随同品言中。何故先云若是 <lb ed="X" n="0943c08"/><lb ed="R087" n="0157a02"/>所作。次云见彼无常。远離言中。何故。先云若是其 <lb ed="X" n="0943c09"/><lb ed="R087" n="0157a03"/>常。次云见非所作。答曰。但可云一切所作性皆是 <lb ed="X" n="0943c10"/><lb ed="R087" n="0157a04"/>无常。不可云一切无常皆是所作性。此合之所以 <lb ed="X" n="0943c11"/><lb ed="R087" n="0157a05"/>必先因而後宗也。但可云若是常者定非所作。不 <lb ed="X" n="0943c12"/><lb ed="R087" n="0157a06"/>可云非所作者定是常。此離之所以必先宗而後 <lb ed="X" n="0943c13"/><lb ed="R087" n="0157a07"/>因也。初真能立门竟。</p><p xml:id="pX53p0943c1309" cb:place="inline">△二似能立门二。初正释。二 <lb ed="X" n="0943c14"/><lb ed="R087" n="0157a08"/>结过。初中三。初释似宗。二释似因。三释似喩。初又 <lb ed="X" n="0943c15"/><lb ed="R087" n="0157a09"/>三。初标列九过。二别释九过。三总结九过。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943c16"/><lb ed="R087" n="0157a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0943c1601">虽乐成立。由与现量等相违故。名似立宗<note place="inline">非真能立</note>。谓现 <lb ed="X" n="0943c17"/><lb ed="R087" n="0157a11"/>量相违。比量相违。自教相违。世间相违。自语相违。能 <lb ed="X" n="0943c18"/><lb ed="R087" n="0157a12"/>别不极成。所别不极成。俱不极成。相符极成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0943c19"/><lb ed="R087" n="0157a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0943c1901">下文自释。不必更解。但出大意。现量。谓无分别智 <lb ed="X" n="0943c20"/><lb ed="R087" n="0157a14"/>所知。比量。谓正分别智所知。自教。谓不论大乘小 <lb ed="X" n="0943c21"/><lb ed="R087" n="0157a15"/>乘内宗外宗。各有自<anchor xml:id="nkr_note_add_0943c2101" n="0943c2101"/><anchor xml:id="beg0943c2101" n="0943c2101"/>己<anchor xml:id="end0943c2101"/>所禀之教。世间。谓世人依 <lb ed="X" n="0943c22"/><lb ed="R087" n="0157a16"/>于世谛共所许事。自语。谓自所立法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0943c2201" n="0943c2201"/><anchor xml:id="beg0943c2201" n="0943c2201"/>已<anchor xml:id="end0943c2201"/>上五种随 <lb ed="X" n="0943c23"/><lb ed="R087" n="0157a17"/>一相违。便非真能立宗者也。能别。谓後陈宗体。所 <lb ed="X" n="0943c24"/><lb ed="R087" n="0157a18"/>别。谓前陈有法。俱。谓宗及有法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0943c2401" n="0943c2401"/><anchor xml:id="beg0943c2401" n="0943c2401"/>已<anchor xml:id="end0943c2401"/>上二种随一不 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0944a" n="0944a"/> <lb ed="X" n="0944a01"/><lb ed="R087" n="0157b01"/>成。便不可立。况俱不成。岂能立哉。相符。谓与敌家 <lb ed="X" n="0944a02"/><lb ed="R087" n="0157b02"/>更无二趣。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0944a0201" n="0944a0201"/><anchor xml:id="beg0944a0201" n="0944a0201"/>已<anchor xml:id="end0944a0201"/>相符。何劳别立。所以亦名似宗。非 <lb ed="X" n="0944a03"/><lb ed="R087" n="0157b03"/>真能立也。</p><p xml:id="pX53p0944a0305" cb:place="inline">△二别释九过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a04"/><lb ed="R087" n="0157b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944a0401">此中现量相违者。如说声非所闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a05"/><lb ed="R087" n="0157b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944a0501">耳识闻声。是现量境。以声是耳识相分。耳识正闻 <lb ed="X" n="0944a06"/><lb ed="R087" n="0157b06"/>声时。不带名言。无分别故。若于声是有法而立非 <lb ed="X" n="0944a07"/><lb ed="R087" n="0157b07"/>所闻宗。则违现量道理矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a08"/><lb ed="R087" n="0157b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944a0801">比量相违者。如说甁等是常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a09"/><lb ed="R087" n="0157b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944a0901">甁虽现有。决归无常。此乃正分别智之所比知。若 <lb ed="X" n="0944a10"/><lb ed="R087" n="0157b10"/>于甁等有法而立常宗。则违比量所知道理矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a11"/><lb ed="R087" n="0157b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944a1101">自教相违者。如勝论师立声为常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a12"/><lb ed="R087" n="0157b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944a1201">勝论师立六句義。一实。二德。三业。四大有。五同异。 <lb ed="X" n="0944a13"/><lb ed="R087" n="0157b13"/>六和合。就第二德句中。有二十四种。今声乃二十 <lb ed="X" n="0944a14"/><lb ed="R087" n="0157b14"/>四中之一也。即彼自教。亦谓声属德句所摄。唯所 <lb ed="X" n="0944a15"/><lb ed="R087" n="0157b15"/>作性。体非常住。假如彼复立声为常。则与自教相 <lb ed="X" n="0944a16"/><lb ed="R087" n="0157b16"/>违矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a17"/><lb ed="R087" n="0157b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944a1701">世间相违者。如说怀兔非月有故。又如说言人顶骨 <lb ed="X" n="0944a18"/><lb ed="R087" n="0157b18"/>净。众生分故。犹如螺贝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a19"/><lb ed="R087" n="0158a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944a1901">兔因望月而怀妊。人之顶骨是不净。此皆世人所 <lb ed="X" n="0944a20"/><lb ed="R087" n="0158a02"/>知。今若说母兔之怀小兔。非因望月而有。又或说 <lb ed="X" n="0944a21"/><lb ed="R087" n="0158a03"/>人之顶骨是净。以是众生身分故。喩如螺贝。则与 <lb ed="X" n="0944a22"/><lb ed="R087" n="0158a04"/>世间相违矣。当知众生分故之因。犹如螺贝之喩。 <lb ed="X" n="0944a23"/><lb ed="R087" n="0158a05"/>皆可成立不净之宗。不可成立净宗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944a24"/><lb ed="R087" n="0158a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944a2401">自语相违者。如言我母是其石女。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0944b" n="0944b"/> <lb ed="X" n="0944b01"/><lb ed="R087" n="0158a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944b0101">生我身者。乃名我母。石女不能生儿。设言母是石 <lb ed="X" n="0944b02"/><lb ed="R087" n="0158a08"/>女。则与自语相违矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944b03"/><lb ed="R087" n="0158a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944b0301">能别不极成者。如<persName>佛</persName>弟子对数论师立声灭壞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944b04"/><lb ed="R087" n="0158a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944b0401">能别。指後陈宗体。如此中灭壞二字是也。声本刹 <lb ed="X" n="0944b05"/><lb ed="R087" n="0158a11"/>那灭壞。但数论师。决不许声灭壞。故对彼立灭壞 <lb ed="X" n="0944b06"/><lb ed="R087" n="0158a12"/>宗。名不极成。以彼决不肯信受故也。若欲破数论 <lb ed="X" n="0944b07"/><lb ed="R087" n="0158a13"/>师计声是实者。应云。声是有法。决定无实宗。因云。 <lb ed="X" n="0944b08"/><lb ed="R087" n="0158a14"/>三事合成故。同喩如军林等。破计常亦尔。具如唯 <lb ed="X" n="0944b09"/><lb ed="R087" n="0158a15"/>识初卷中说。三事。即数论所计萨埵剌阇答摩以 <lb ed="X" n="0944b10"/><lb ed="R087" n="0158a16"/>为能成。二十三法以为所成。而声即彼所计二十 <lb ed="X" n="0944b11"/><lb ed="R087" n="0158a17"/>三法之一也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944b12"/><lb ed="R087" n="0158a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944b1201">所别不极成者。如数论师对<persName>佛</persName>弟子说我是思。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944b13"/><lb ed="R087" n="0158b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944b1301">所别。指前陈有法。如此中我字是也。<persName>佛</persName>弟子决不 <lb ed="X" n="0944b14"/><lb ed="R087" n="0158b02"/>许立我以为有法。故对此说我是思。名不极成。以 <lb ed="X" n="0944b15"/><lb ed="R087" n="0158b03"/><persName>佛</persName>弟子。决知无我故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944b16"/><lb ed="R087" n="0158b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944b1601">俱不极成者。如勝论师对<persName>佛</persName>弟子立我以为和合因 <lb ed="X" n="0944b17"/><lb ed="R087" n="0158b05"/>缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944b18"/><lb ed="R087" n="0158b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944b1801">勝论计我为实句義摄。由德句中觉。乐。苦。欲。嗔。勤 <lb ed="X" n="0944b19"/><lb ed="R087" n="0158b07"/>勇。行。法。非法。之九种和合因缘。能起智相名我。由 <lb ed="X" n="0944b20"/><lb ed="R087" n="0158b08"/>我与和合句作因缘。和合句令九德与我和合起 <lb ed="X" n="0944b21"/><lb ed="R087" n="0158b09"/>于智相。故擧和合及所起智以显我体。然<persName>佛</persName>弟子 <lb ed="X" n="0944b22"/><lb ed="R087" n="0158b10"/>不许实我。则彼立我以为所别。便不极成。<persName>佛</persName>弟子 <lb ed="X" n="0944b23"/><lb ed="R087" n="0158b11"/>不许和合句为实有。则彼立和合因缘以为能别。 <lb ed="X" n="0944b24"/><lb ed="R087" n="0158b12"/>亦不极成。故云俱不极成也。此和合因缘。是勝论 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0944c" n="0944c"/> <lb ed="X" n="0944c01"/><lb ed="R087" n="0158b13"/>外道妄计心外实法。乃邪因缘。非正教中十二因 <lb ed="X" n="0944c02"/><lb ed="R087" n="0158b14"/>缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944c03"/><lb ed="R087" n="0158b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944c0301">相符极成者。如说声是所闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944c04"/><lb ed="R087" n="0158b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944c0401">声是所闻。人皆知之。彼此既<anchor xml:id="nkr_note_add_0944c0401" n="0944c0401"/><anchor xml:id="beg0944c0401" n="0944c0401"/>已<anchor xml:id="end0944c0401"/>相符。何劳立量对 <lb ed="X" n="0944c05"/><lb ed="R087" n="0158b17"/>辩。故论本云。若如其声。两義同许。俱不须说。盖義 <lb ed="X" n="0944c06"/><lb ed="R087" n="0158b18"/>有违反。方须立量。今既相符。不须更说。不应说而 <lb ed="X" n="0944c07"/><lb ed="R087" n="0159a01"/>说。即是多事。故成过也。二别释九过竟。</p><p xml:id="pX53p0944c0716" cb:place="inline">△三总结 <lb ed="X" n="0944c08"/><lb ed="R087" n="0159a02"/>九过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944c09"/><lb ed="R087" n="0159a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0944c0901">如是多言。是遣诸法自相门故。不容成故。立无果故。 <lb ed="X" n="0944c10"/><lb ed="R087" n="0159a04"/>名似立宗过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0944c11"/><lb ed="R087" n="0159a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0944c1101">多言。指上九种似宗之语言也。遣。违也。前五相违 <lb ed="X" n="0944c12"/><lb ed="R087" n="0159a06"/>过。是遣诸法自相门故。後三不极成及相符极成 <lb ed="X" n="0944c13"/><lb ed="R087" n="0159a07"/>过。是不容成故。立此九种似宗。总不生智果故。所 <lb ed="X" n="0944c14"/><lb ed="R087" n="0159a08"/>以不名真能立也。遣诸法自相门者。如说声非所 <lb ed="X" n="0944c15"/><lb ed="R087" n="0159a09"/>闻。即此非所闻言。便与声之自相相违。如言甁常。 <lb ed="X" n="0944c16"/><lb ed="R087" n="0159a10"/>即此常言。便与甁之自相相违。如立声为常。亦与 <lb ed="X" n="0944c17"/><lb ed="R087" n="0159a11"/>声之自相相违。如说怀兔非月有。亦与兔之自相 <lb ed="X" n="0944c18"/><lb ed="R087" n="0159a12"/>相违。如说人顶骨净。即此净言。便与顶骨自相相 <lb ed="X" n="0944c19"/><lb ed="R087" n="0159a13"/>违。如说母是石女。即此石女之言。便与我母自相 <lb ed="X" n="0944c20"/><lb ed="R087" n="0159a14"/>相违也。不容成者。三种不极成。则敌家不许。故不 <lb ed="X" n="0944c21"/><lb ed="R087" n="0159a15"/>容成。相符极成。则无可诤辩。故不须妄立。亦不容 <lb ed="X" n="0944c22"/><lb ed="R087" n="0159a16"/>成也。立无果者。由真能立。令人生于正智。名为有 <lb ed="X" n="0944c23"/><lb ed="R087" n="0159a17"/>果。今似能立。则正智不生。故无果也。</p><p xml:id="pX53p0944c2315" cb:place="inline">△二明似因 <lb ed="X" n="0944c24"/><lb ed="R087" n="0159a18"/>二。初总标。二别释。今初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0945a" n="0945a"/> <lb ed="X" n="0945a01"/><lb ed="R087" n="0159b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945a0101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0945a0101" n="0945a0101"/><anchor xml:id="beg0945a0101" n="0945a0101"/>已<anchor xml:id="end0945a0101"/>说似宗。当说似因。不成。不定。及与相违。是名似因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945a02"/><lb ed="R087" n="0159b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945a0201">四种不成。六种不定。四种相违。皆名似因。非真能 <lb ed="X" n="0945a03"/><lb ed="R087" n="0159b03"/>立之因也。</p><p xml:id="pX53p0945a0305" cb:place="inline">△二别释三。初释不成。二释不定。三释 <lb ed="X" n="0945a04"/><lb ed="R087" n="0159b04"/>相违。初中二。初列名。二释相。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945a05"/><lb ed="R087" n="0159b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945a0501">不成有四。一两俱不成。二随一不成。三犹豫不成。四 <lb ed="X" n="0945a06"/><lb ed="R087" n="0159b06"/>所依不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945a07"/><lb ed="R087" n="0159b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945a0701">△二释相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945a08"/><lb ed="R087" n="0159b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945a0801">如成立声为无常等。若言是眼所见性故。两俱不成。 <lb ed="X" n="0945a09"/><lb ed="R087" n="0159b09"/>所作性故。对声显论。随一不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945a10"/><lb ed="R087" n="0159b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945a1001">此先释四不成中之前二种也。设立量云。声是有 <lb ed="X" n="0945a11"/><lb ed="R087" n="0159b11"/>法。无常为宗。因云是眼所见性故。则宾主两皆不 <lb ed="X" n="0945a12"/><lb ed="R087" n="0159b12"/>许。故名两俱不成也。设立量云。声是有法。无常为 <lb ed="X" n="0945a13"/><lb ed="R087" n="0159b13"/>宗。因云所作性故。以对明论。则可成矣。倘以对声 <lb ed="X" n="0945a14"/><lb ed="R087" n="0159b14"/>显论。则宾家不许。故名随一不成也。言明论者。有 <lb ed="X" n="0945a15"/><lb ed="R087" n="0159b15"/>人偏执五明论中之声论是常。谓其能为决定不 <lb ed="X" n="0945a16"/><lb ed="R087" n="0159b16"/>易之量以表诠诸法故。唯识论中。则以许能诠故 <lb ed="X" n="0945a17"/><lb ed="R087" n="0159b17"/>破之。谓馀声亦能诠表。既非常住。声论能诠。与馀 <lb ed="X" n="0945a18"/><lb ed="R087" n="0159b18"/>声同。何独常住。今以所作性故破之亦得。盖声论 <lb ed="X" n="0945a19"/><lb ed="R087" n="0160a01"/>既是所作。决定无常故也。言声显论者。有执一切 <lb ed="X" n="0945a20"/><lb ed="R087" n="0160a02"/>声性。皆是常住。不从缘生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0945a2001" n="0945a2001"/><anchor xml:id="beg0945a2001" n="0945a2001"/>但<anchor xml:id="end0945a2001"/>待外缘显发。方有诠 <lb ed="X" n="0945a21"/><lb ed="R087" n="0160a03"/>表。故名为声显论。唯识论中。则以待众缘故破之。 <lb ed="X" n="0945a22"/><lb ed="R087" n="0160a04"/>谓既待众缘。喩如甁衣。定非常住。今若对彼立所 <lb ed="X" n="0945a23"/><lb ed="R087" n="0160a05"/>作性故之因。彼将反破斥曰。声是所显。岂是所作。 <lb ed="X" n="0945a24"/><lb ed="R087" n="0160a06"/>则宾家不许。犯随一不成矣。故若对声显论。须云 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0945b" n="0945b"/> <lb ed="X" n="0945b01"/><lb ed="R087" n="0160a07"/>勤勇无间所发性故。即与唯识论中待众缘故義 <lb ed="X" n="0945b02"/><lb ed="R087" n="0160a08"/>同。然设以勤勇无间所发性故而对明论。则明论 <lb ed="X" n="0945b03"/><lb ed="R087" n="0160a09"/>不许。亦犯随一不成。所以上文真能立中连擧二 <lb ed="X" n="0945b04"/><lb ed="R087" n="0160a10"/>因。其意在此。不可不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945b05"/><lb ed="R087" n="0160a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945b0501">于雾等性起疑惑时。为成大种和合火有而有所说。 <lb ed="X" n="0945b06"/><lb ed="R087" n="0160a12"/>犹豫不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945b07"/><lb ed="R087" n="0160a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945b0701">此释第三不成也。见理未确。妄有所说。名为犹豫。 <lb ed="X" n="0945b08"/><lb ed="R087" n="0160a14"/>譬如远见雾起。其实非烟。疑惑是烟。遂为成立大 <lb ed="X" n="0945b09"/><lb ed="R087" n="0160a15"/>种和合火有之宗而有所说云。远处火起是有法。 <lb ed="X" n="0945b10"/><lb ed="R087" n="0160a16"/>火与大种和合为宗。因云以见烟故。是则犹豫不 <lb ed="X" n="0945b11"/><lb ed="R087" n="0160a17"/>确之因。何能成立于宗法也。大种。即指薪炭等有 <lb ed="X" n="0945b12"/><lb ed="R087" n="0160a18"/>质碍物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945b13"/><lb ed="R087" n="0160b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945b1301">虚空实有。德所依故。对无空论。所依不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945b14"/><lb ed="R087" n="0160b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945b1401">此释第四不成也。空非心外实法。原不可计定有 <lb ed="X" n="0945b15"/><lb ed="R087" n="0160b03"/>定无。然有外道计空定有。复有外道计空定无。今 <lb ed="X" n="0945b16"/><lb ed="R087" n="0160b04"/>以计定有之因。对彼计定无之论。故名所依不成 <lb ed="X" n="0945b17"/><lb ed="R087" n="0160b05"/>也。计定有者曰。虚空是有法。定有为宗。因云德所 <lb ed="X" n="0945b18"/><lb ed="R087" n="0160b06"/>依故。谓万物皆依空生。皆依空住也。计定无者破 <lb ed="X" n="0945b19"/><lb ed="R087" n="0160b07"/>曰。以无物故。名为虚空。虚空非有。云何可依。则彼 <lb ed="X" n="0945b20"/><lb ed="R087" n="0160b08"/>德所依故之因不成矣。初释不成有四竟。</p><p xml:id="pX53p0945b2017" cb:place="inline">△二释 <lb ed="X" n="0945b21"/><lb ed="R087" n="0160b09"/>不定二。初列名。二释相。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945b22"/><lb ed="R087" n="0160b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945b2201">不定有六。一共。二不共。三同品一分转异品遍转。四 <lb ed="X" n="0945b23"/><lb ed="R087" n="0160b11"/>异品一分转同品遍转。五俱品一分转。六相违决定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945b24"/><lb ed="R087" n="0160b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945b2401">△二释相。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0945c" n="0945c"/> <lb ed="X" n="0945c01"/><lb ed="R087" n="0160b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945c0101">此中共者。如言声常。所量性故。常无常品皆共此因。 <lb ed="X" n="0945c02"/><lb ed="R087" n="0160b14"/>是故不定。为如甁等所量性故。声是无常。为如空等 <lb ed="X" n="0945c03"/><lb ed="R087" n="0160b15"/>所量性故。声是其常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945c04"/><lb ed="R087" n="0160b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945c0401">谓假如立量云。声是有法。定常为宗。因云所量性 <lb ed="X" n="0945c05"/><lb ed="R087" n="0160b17"/>故。则常无常品。皆共此因。是故名为不定过也。今 <lb ed="X" n="0945c06"/><lb ed="R087" n="0160b18"/>当反问之曰。为如甁等所量性故。声亦同甁之无 <lb ed="X" n="0945c07"/><lb ed="R087" n="0161a01"/>常耶。为如空等所量性故。声亦同空是其常耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945c08"/><lb ed="R087" n="0161a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945c0801">言不共者。如说声常。所闻性故。常无常品皆離此因 <lb ed="X" n="0945c09"/><lb ed="R087" n="0161a03"/>常无常外馀非有故。是犹豫因。此所闻性。其犹何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945c10"/><lb ed="R087" n="0161a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945c1001">谓假如立量云。声是有法。定常为宗。因云所闻性 <lb ed="X" n="0945c11"/><lb ed="R087" n="0161a05"/>故。则常无常品皆離此因。是故亦名不定过也。若 <lb ed="X" n="0945c12"/><lb ed="R087" n="0161a06"/>喩如空。空何所闻而显常。若喩如甁。甁何所闻而 <lb ed="X" n="0945c13"/><lb ed="R087" n="0161a07"/>显无常。若除空与甁之常无常外。馀同品喩更非 <lb ed="X" n="0945c14"/><lb ed="R087" n="0161a08"/>有故。是则便成犹豫之因。此所闻性。既非犹空之 <lb ed="X" n="0945c15"/><lb ed="R087" n="0161a09"/>常。又非犹甁之无常。毕竟其犹何等耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945c16"/><lb ed="R087" n="0161a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0945c1601">同品一分转异品遍转者。如说声非勤勇无间所发。 <lb ed="X" n="0945c17"/><lb ed="R087" n="0161a11"/>无常性故。此中非勤勇无间所发宗。以电空等为其 <lb ed="X" n="0945c18"/><lb ed="R087" n="0161a12"/>同品。此无常性。于电等有。于空等无。非勤勇无间所 <lb ed="X" n="0945c19"/><lb ed="R087" n="0161a13"/>发宗。以甁等为异品。于彼遍有。此因以电以甁为同 <lb ed="X" n="0945c20"/><lb ed="R087" n="0161a14"/>法故。亦是不定。为如甁等无常性故。彼是勤勇无间 <lb ed="X" n="0945c21"/><lb ed="R087" n="0161a15"/>所发。为如电等无常性故。彼非勤勇无间所发。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0945c22"/><lb ed="R087" n="0161a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0945c2201">谓假如立量云。声是有法。非勤勇无间所发为宗。 <lb ed="X" n="0945c23"/><lb ed="R087" n="0161a17"/>因云无常性故。此无常性之因。于同品止一分转。 <lb ed="X" n="0945c24"/><lb ed="R087" n="0161a18"/>于异品却遍转。是故亦名不定过也。盖此中既以 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0946a" n="0946a"/> <lb ed="X" n="0946a01"/><lb ed="R087" n="0161b01"/>非勤勇无间所发为宗。则当以电空等喩为其同 <lb ed="X" n="0946a02"/><lb ed="R087" n="0161b02"/>品。然此无常性之因。于电等则有。而于空等则无。 <lb ed="X" n="0946a03"/><lb ed="R087" n="0161b03"/>是同品止一分转矣。又此非勤勇无间所发宗。当 <lb ed="X" n="0946a04"/><lb ed="R087" n="0161b04"/>以甁等喩为其异品。然此无常性之因。于彼甁等 <lb ed="X" n="0946a05"/><lb ed="R087" n="0161b05"/>却是遍有。是异品却遍转矣。上正破竟。此因下。破 <lb ed="X" n="0946a06"/><lb ed="R087" n="0161b06"/>转计。谓设使此无常性之因。以电以甁为同法故。 <lb ed="X" n="0946a07"/><lb ed="R087" n="0161b07"/>亦是不定。今试问曰。为如甁等无常性故。成彼声 <lb ed="X" n="0946a08"/><lb ed="R087" n="0161b08"/>是勤勇无间所发耶。为如电等无常性故。成彼声 <lb ed="X" n="0946a09"/><lb ed="R087" n="0161b09"/>非勤勇无间所发耶。则于同品仍止一分转。而为 <lb ed="X" n="0946a10"/><lb ed="R087" n="0161b10"/>不定过矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946a11"/><lb ed="R087" n="0161b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0946a1101">异品一分转同品遍转者。如立宗言。声是勤勇无间 <lb ed="X" n="0946a12"/><lb ed="R087" n="0161b12"/>所发。无常性故。勤勇无间所发宗。以甁等为同品。其 <lb ed="X" n="0946a13"/><lb ed="R087" n="0161b13"/>无常性。于此遍有。以电空等为异品。于彼一分电等 <lb ed="X" n="0946a14"/><lb ed="R087" n="0161b14"/>是有。空等是无。是故如前亦为不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946a15"/><lb ed="R087" n="0161b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0946a1501">谓假如立量云声是有法。是勤勇无间所发为宗。 <lb ed="X" n="0946a16"/><lb ed="R087" n="0161b16"/>因云无常性故。此无常性之因。于同品上虽能遍 <lb ed="X" n="0946a17"/><lb ed="R087" n="0161b17"/>转。于异品上仍一分转。不能不转。是故亦名不定 <lb ed="X" n="0946a18"/><lb ed="R087" n="0161b18"/>过也。盖勤勇无间所发宗。必以甁等为同品。今其 <lb ed="X" n="0946a19"/><lb ed="R087" n="0162a01"/>无常性之因。于此甁等遍有。是谓同品遍转。固无 <lb ed="X" n="0946a20"/><lb ed="R087" n="0162a02"/>过矣。但勤勇无间所发宗。必以电空等为异品。今 <lb ed="X" n="0946a21"/><lb ed="R087" n="0162a03"/>此无常性之因。于彼一分电等仍复是有。唯于一 <lb ed="X" n="0946a22"/><lb ed="R087" n="0162a04"/>分空等方得是无。岂非异品仅能一分不转。尙有 <lb ed="X" n="0946a23"/><lb ed="R087" n="0162a05"/>一分转乎。言是故如前亦为不定者。谓设使转计 <lb ed="X" n="0946a24"/><lb ed="R087" n="0162a06"/>此无常性。以电以甁而为同品。则当难曰。为如电 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0946b" n="0946b"/> <lb ed="X" n="0946b01"/><lb ed="R087" n="0162a07"/>等无常性故。成彼声非勤勇无间所发耶。为如甁 <lb ed="X" n="0946b02"/><lb ed="R087" n="0162a08"/>等无常性故。成彼声是勤勇无间所发耶。则仍于 <lb ed="X" n="0946b03"/><lb ed="R087" n="0162a09"/>同品亦止一分转而为不定过矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946b04"/><lb ed="R087" n="0162a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0946b0401">俱品一分转者。如说声常。无质碍故。此中常宗。以虚 <lb ed="X" n="0946b05"/><lb ed="R087" n="0162a11"/>空极微为同品。无质碍性。于虚空等有。于极微等无。 <lb ed="X" n="0946b06"/><lb ed="R087" n="0162a12"/>以甁乐等为异品。于乐等有。于甁等无。是故此因以 <lb ed="X" n="0946b07"/><lb ed="R087" n="0162a13"/>乐以空为同法故。亦名不定<note place="inline">乐音洛</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946b08"/><lb ed="R087" n="0162a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0946b0801">俱品一分转。谓于同品异品各一分转一分不转 <lb ed="X" n="0946b09"/><lb ed="R087" n="0162a15"/>也。上明真能立因。须是同品定有。异品遍无。定有 <lb ed="X" n="0946b10"/><lb ed="R087" n="0162a16"/>即遍转義。遍无即不转義。今同品仅一分转。则非 <lb ed="X" n="0946b11"/><lb ed="R087" n="0162a17"/>定有。异品亦一分转。则非遍无也。谓假如立量云。 <lb ed="X" n="0946b12"/><lb ed="R087" n="0162a18"/>声是有法。定常为宗。因云无质碍故。此无质碍之 <lb ed="X" n="0946b13"/><lb ed="R087" n="0162b01"/>因。于同品喩仅一分转。不能遍转。于异品喩仍一 <lb ed="X" n="0946b14"/><lb ed="R087" n="0162b02"/>分转。不能遍无。是故亦名不定过也。盖此中常宗 <lb ed="X" n="0946b15"/><lb ed="R087" n="0162b03"/>必将以虚空极微等为同品喩。今此无质碍性之 <lb ed="X" n="0946b16"/><lb ed="R087" n="0162b04"/>因。于虚空等则有。于极微等则无。是同品仅一分 <lb ed="X" n="0946b17"/><lb ed="R087" n="0162b05"/>转矣。又此常宗。必将以甁乐等为异品喩。今此无 <lb ed="X" n="0946b18"/><lb ed="R087" n="0162b06"/>质碍性之因。于乐等仍有。于甁等乃无。是异品仍 <lb ed="X" n="0946b19"/><lb ed="R087" n="0162b07"/>一分转矣。上正破竟。是故下。破转计。谓此无质碍 <lb ed="X" n="0946b20"/><lb ed="R087" n="0162b08"/>性之因。设使以乐以空为同法故。亦名不定。今试 <lb ed="X" n="0946b21"/><lb ed="R087" n="0162b09"/>问曰。为如空无质碍。证声是常耶。为如乐无质碍。 <lb ed="X" n="0946b22"/><lb ed="R087" n="0162b10"/>却证声是无常耶。则于同品亦仍止一分转。而为 <lb ed="X" n="0946b23"/><lb ed="R087" n="0162b11"/>不定过矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946b24"/><lb ed="R087" n="0162b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0946b2401">相违决定者。如立宗言。声是无常。所作性故。譬如甁 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0946c" n="0946c"/> <lb ed="X" n="0946c01"/><lb ed="R087" n="0162b13"/>等。有立声常。所闻性故。譬如声性。此二皆是犹豫因 <lb ed="X" n="0946c02"/><lb ed="R087" n="0162b14"/>故。俱名不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946c03"/><lb ed="R087" n="0162b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0946c0301">无常之宗。虽以所作性为因。然不可说声非所闻 <lb ed="X" n="0946c04"/><lb ed="R087" n="0162b16"/>性。则不能破妄计常者而立无常。计常之宗。虽以 <lb ed="X" n="0946c05"/><lb ed="R087" n="0162b17"/>所闻性为因。然不可说声非所作。则不能破无常 <lb ed="X" n="0946c06"/><lb ed="R087" n="0162b18"/>正说而立常宗。故虽决定相违。而皆犹豫不定也。 <lb ed="X" n="0946c07"/><lb ed="R087" n="0163a01"/>问曰。如何方可破彼计常而立无常。答曰。应翻彼 <lb ed="X" n="0946c08"/><lb ed="R087" n="0163a02"/>量云。声性是有法。决定无常宗。因云许所闻故。同 <lb ed="X" n="0946c09"/><lb ed="R087" n="0163a03"/>喩如声尘。或云。所闻声是有法。决定无常宗。因云 <lb ed="X" n="0946c10"/><lb ed="R087" n="0163a04"/>许是所闻故。同喩如所见色。二释不定有六境。</p><p xml:id="pX53p0946c1019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0946c11"/><lb ed="R087" n="0163a05"/>三释相违二。初列名。二释相。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946c12"/><lb ed="R087" n="0163a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0946c1201">相违有四。谓法自相相违因。法差别相违因。有法自 <lb ed="X" n="0946c13"/><lb ed="R087" n="0163a07"/>相相违因。有法差别相违因等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946c14"/><lb ed="R087" n="0163a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0946c1401">法自相。即宗体之言陈。法差别。即宗体之意许。有 <lb ed="X" n="0946c15"/><lb ed="R087" n="0163a09"/>法自相。即宗依之言陈。有法差别。即宗依之意许 <lb ed="X" n="0946c16"/><lb ed="R087" n="0163a10"/>也。</p><p xml:id="pX53p0946c1602" cb:place="inline">△二释相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946c17"/><lb ed="R087" n="0163a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0946c1701">此中法自相相违因者。如说声常。所作性故。或劝勇 <lb ed="X" n="0946c18"/><lb ed="R087" n="0163a12"/>无间所发性故。此因唯于异品中有。是故相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946c19"/><lb ed="R087" n="0163a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0946c1901">声是有法。定常为宗。常即法之自相也。若以所作 <lb ed="X" n="0946c20"/><lb ed="R087" n="0163a14"/>性为因。或以勤勇无间所发性为因。此二因者。唯 <lb ed="X" n="0946c21"/><lb ed="R087" n="0163a15"/>于异品无常宗中则有。是故与常宗自相相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946c22"/><lb ed="R087" n="0163a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0946c2201">法差别相违因者。如说眼等必为他用。积聚性故。如 <lb ed="X" n="0946c23"/><lb ed="R087" n="0163a17"/>卧具等。此因如能成立眼等必为他用。如是亦能成 <lb ed="X" n="0946c24"/><lb ed="R087" n="0163a18"/>立所立法差别相违积聚他用。诸卧具等。为积聚他 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0947a" n="0947a"/> <lb ed="X" n="0947a01"/><lb ed="R087" n="0163b01"/>所受用故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947a02"/><lb ed="R087" n="0163b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0947a0201">外道以计我为宗。而我有二義。一者神我。不生不 <lb ed="X" n="0947a03"/><lb ed="R087" n="0163b03"/>灭。即是真常之体。二者我身。积聚四大所成。有生 <lb ed="X" n="0947a04"/><lb ed="R087" n="0163b04"/>有灭。即是神我之所受用。彼谓譬如积聚卧具等 <lb ed="X" n="0947a05"/><lb ed="R087" n="0163b05"/>物。必为身用。则积聚四大以为眼等之身。亦必为 <lb ed="X" n="0947a06"/><lb ed="R087" n="0163b06"/>神我所用。若无神我。何须四大积聚之身。譬如若 <lb ed="X" n="0947a07"/><lb ed="R087" n="0163b07"/>无四大积聚之身。何须卧具等物。故立量云。眼等 <lb ed="X" n="0947a08"/><lb ed="R087" n="0163b08"/>是有法。必为他神我所用宗。因云眼等是积聚性 <lb ed="X" n="0947a09"/><lb ed="R087" n="0163b09"/>故。同喩如积聚卧具必为身之所用也。此中他之 <lb ed="X" n="0947a10"/><lb ed="R087" n="0163b10"/>一字。即彼所计宗体。名之为法。然约眼等。则以神 <lb ed="X" n="0947a11"/><lb ed="R087" n="0163b11"/>我为他。若约卧具。则又以眼等之积聚身为他。是 <lb ed="X" n="0947a12"/><lb ed="R087" n="0163b12"/>一他字法上。而有二种差别之不同矣。今故破曰。 <lb ed="X" n="0947a13"/><lb ed="R087" n="0163b13"/>此积聚性之因。假如能成立眼等必为神我之他 <lb ed="X" n="0947a14"/><lb ed="R087" n="0163b14"/>所用。如是亦能成立彼自所立法中差别相违之 <lb ed="X" n="0947a15"/><lb ed="R087" n="0163b15"/>義而为积聚之他所用。何以故。现见诸卧具等。但 <lb ed="X" n="0947a16"/><lb ed="R087" n="0163b16"/>为积聚他之所受用故。既积聚卧具。但为积聚他 <lb ed="X" n="0947a17"/><lb ed="R087" n="0163b17"/>用。则积聚身。又岂必为神我用哉。盖设使果有神 <lb ed="X" n="0947a18"/><lb ed="R087" n="0163b18"/>我。而神我既不须卧具。又何须身。又积聚卧具。既 <lb ed="X" n="0947a19"/><lb ed="R087" n="0164a01"/>但为积聚身用。则积聚身。亦但当为积聚他用。若 <lb ed="X" n="0947a20"/><lb ed="R087" n="0164a02"/>神我亦是积聚。故名为他。则是无常。亦非真我。若 <lb ed="X" n="0947a21"/><lb ed="R087" n="0164a03"/>神我非是积聚。则不当用积聚眼等。以积聚身。乃 <lb ed="X" n="0947a22"/><lb ed="R087" n="0164a04"/>须受用积聚物故。是中所立法三字。即指外道所 <lb ed="X" n="0947a23"/><lb ed="R087" n="0164a05"/>立必为他用宗体。彼欲以积聚性之因。成立神我 <lb ed="X" n="0947a24"/><lb ed="R087" n="0164a06"/>之他而为能用。今即以彼积聚性之因。却成立积 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0947b" n="0947b"/> <lb ed="X" n="0947b01"/><lb ed="R087" n="0164a07"/>聚之他而为能用。则神我不攻自破。故名法差别 <lb ed="X" n="0947b02"/><lb ed="R087" n="0164a08"/>相违也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b03"/><lb ed="R087" n="0164a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0947b0301">有法自相相违因者。如说有性。非实非德非业。有一 <lb ed="X" n="0947b04"/><lb ed="R087" n="0164a10"/>实故。有德业故。如同异性。此因如能成遮实等。如是 <lb ed="X" n="0947b05"/><lb ed="R087" n="0164a11"/>亦能成遮有性。俱决定故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b06"/><lb ed="R087" n="0164a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0947b0601">勝论立六句義。一实句。谓地等九种。二德句。谓色 <lb ed="X" n="0947b07"/><lb ed="R087" n="0164a13"/>等二十四种。三业句。谓取等五种。四大有句。谓離 <lb ed="X" n="0947b08"/><lb ed="R087" n="0164a14"/>实德业外别有一法为体。由此大有。乃有实德业 <lb ed="X" n="0947b09"/><lb ed="R087" n="0164a15"/>故。盖计大有是能有。实德业是所有也。五同异句。 <lb ed="X" n="0947b10"/><lb ed="R087" n="0164a16"/>谓由此句故。令诸法各有同异。如地望地。有其同 <lb ed="X" n="0947b11"/><lb ed="R087" n="0164a17"/>義。地望水等。有其异義。地之同异。是地非水。水等 <lb ed="X" n="0947b12"/><lb ed="R087" n="0164a18"/>亦然。妄计此同异句亦别有自性也。六和合句。谓 <lb ed="X" n="0947b13"/><lb ed="R087" n="0164b01"/>法和聚。由和合句。如鸟飞空。忽至树枝住而不去。 <lb ed="X" n="0947b14"/><lb ed="R087" n="0164b02"/>由和合句故。令有住业也。今先就彼妄计立量。然 <lb ed="X" n="0947b15"/><lb ed="R087" n="0164b03"/>後出过。先立量云。假如说大有性是有法。非实非 <lb ed="X" n="0947b16"/><lb ed="R087" n="0164b04"/>德非业宗。因云有一实故有德业故。喩如同异性。 <lb ed="X" n="0947b17"/><lb ed="R087" n="0164b05"/>次出过云。此有一实故有德业故之因。假如能成 <lb ed="X" n="0947b18"/><lb ed="R087" n="0164b06"/>立彼遮于实等而云非实非德非业是大有性。如 <lb ed="X" n="0947b19"/><lb ed="R087" n="0164b07"/>是亦能立遮大有性而云非实非德非业即亦非 <lb ed="X" n="0947b20"/><lb ed="R087" n="0164b08"/>大有性。何以故。有实德业者。既决定非实德业。则 <lb ed="X" n="0947b21"/><lb ed="R087" n="0164b09"/>实德业有者。亦决定非大有性。俱决定故。应申量 <lb ed="X" n="0947b22"/><lb ed="R087" n="0164b10"/>云。彼所执大有性是有法。既非实非德非业。应亦 <lb ed="X" n="0947b23"/><lb ed="R087" n="0164b11"/>非大有性宗。因云有一实故有德业故。喩如实德 <lb ed="X" n="0947b24"/><lb ed="R087" n="0164b12"/>业。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0947c" n="0947c"/> <lb ed="X" n="0947c01"/><lb ed="R087" n="0164b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0947c0101">有法差别相违因者。如即此因。即于前宗有法差别 <lb ed="X" n="0947c02"/><lb ed="R087" n="0164b14"/>作有缘性。亦能成立与此相违作非有缘性。如遮实 <lb ed="X" n="0947c03"/><lb ed="R087" n="0164b15"/>等。俱决定故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947c04"/><lb ed="R087" n="0164b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0947c0401">此因。即指有一实故有德业故之因也。前宗有法 <lb ed="X" n="0947c05"/><lb ed="R087" n="0164b17"/>差别。指前文言陈虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0501" n="0947c0501"/><anchor xml:id="beg0947c0501" n="0947c0501"/>但<anchor xml:id="end0947c0501"/>明大有句是有。意许则计 <lb ed="X" n="0947c06"/><lb ed="R087" n="0164b18"/>实句德句业句皆有也。缘性。即因也。谓假如即此 <lb ed="X" n="0947c07"/><lb ed="R087" n="0165a01"/>有一实故有德业故之因。即于前非实非德非业 <lb ed="X" n="0947c08"/><lb ed="R087" n="0165a02"/>之宗。其有法差别上。幷可作有实句有德句有业 <lb ed="X" n="0947c09"/><lb ed="R087" n="0165a03"/>句之因。然亦便能成立异此相违。而作非有实句 <lb ed="X" n="0947c10"/><lb ed="R087" n="0165a04"/>非有德句非有业句之因。何以故。如以此有一实 <lb ed="X" n="0947c11"/><lb ed="R087" n="0165a05"/>故有德业故之因。而遮大有句非德非实非业。于 <lb ed="X" n="0947c12"/><lb ed="R087" n="0165a06"/>大有句外决定别有实德业句。亦即以此有一实 <lb ed="X" n="0947c13"/><lb ed="R087" n="0165a07"/>故有德业故之因。而成大有句外决定非有实句 <lb ed="X" n="0947c14"/><lb ed="R087" n="0165a08"/>德句业句。俱决定故。是中外量云。实德业是有法。 <lb ed="X" n="0947c15"/><lb ed="R087" n="0165a09"/>離大有性外决定别有宗。因云有一实故有德业 <lb ed="X" n="0947c16"/><lb ed="R087" n="0165a10"/>故。喩如同异性。申违量云。彼所执实德业是有法。 <lb ed="X" n="0947c17"/><lb ed="R087" n="0165a11"/>離大有性外决定非有宗。因云有一实故有。德业 <lb ed="X" n="0947c18"/><lb ed="R087" n="0165a12"/>故。喩如大有性。三释相违有四竟。<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c1801" n="0947c1801"/><anchor xml:id="beg0947c1801" n="0947c1801"/>已<anchor xml:id="end0947c1801"/>上明似因竟。</p> <lb ed="X" n="0947c19"/><lb ed="R087" n="0165a13"/><p xml:id="pX53p0947c1901">△三明似喩二。初总标。二别释。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947c20"/><lb ed="R087" n="0165a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0947c2001"><anchor xml:id="nkr_note_add_0947c2001" n="0947c2001"/><anchor xml:id="beg0947c2001" n="0947c2001"/>已<anchor xml:id="end0947c2001"/>说似因。当说似喩。似同法喩。有其五种。一能立法 <lb ed="X" n="0947c21"/><lb ed="R087" n="0165a15"/>不成。二所立法不成。三俱不成。四无合。五倒合。似异 <lb ed="X" n="0947c22"/><lb ed="R087" n="0165a16"/>法喩亦有五种。一所立不遣。二能立不遣。三俱不遣。 <lb ed="X" n="0947c23"/><lb ed="R087" n="0165a17"/>四不離。五倒離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947c24"/><lb ed="R087" n="0165a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0947c2401">△二别释。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0948a" n="0948a"/> <lb ed="X" n="0948a01"/><lb ed="R087" n="0165b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948a0101">能立法不成者。如说声常。无质碍故。诸无质碍。见彼 <lb ed="X" n="0948a02"/><lb ed="R087" n="0165b02"/>是常。犹如极微。然彼极微。所成立法常性是有。能成 <lb ed="X" n="0948a03"/><lb ed="R087" n="0165b03"/>立法无质碍无。以诸极微。质碍性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a04"/><lb ed="R087" n="0165b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948a0401">能立。即因也。所立。即宗也。假如说言。声是有法。定 <lb ed="X" n="0948a05"/><lb ed="R087" n="0165b05"/>常为宗。因云无质碍故。合云。诸无质碍。见彼是常。 <lb ed="X" n="0948a06"/><lb ed="R087" n="0165b06"/>犹如极微。然彼极微之喩。于宗法常性。纵许是有。 <lb ed="X" n="0948a07"/><lb ed="R087" n="0165b07"/>而于因法之无质碍。则便是无。何以故。以诸极微。 <lb ed="X" n="0948a08"/><lb ed="R087" n="0165b08"/>亦是质碍性故。是则喩与因违。故名能立法不成 <lb ed="X" n="0948a09"/><lb ed="R087" n="0165b09"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a10"/><lb ed="R087" n="0165b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948a1001">所立法不成者。谓说如觉。然一切觉。能成立法无质 <lb ed="X" n="0948a11"/><lb ed="R087" n="0165b11"/>碍有。所成立法常住性无。以一切觉。皆无常故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a12"/><lb ed="R087" n="0165b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948a1201">此亦以声常为宗。无质碍故为因。而喩如觉。然一 <lb ed="X" n="0948a13"/><lb ed="R087" n="0165b13"/>切觉。虽于因法之无质碍则有。而于宗法之常住 <lb ed="X" n="0948a14"/><lb ed="R087" n="0165b14"/>性则无。何以故。以一切觉皆无常故。是则喩与宗 <lb ed="X" n="0948a15"/><lb ed="R087" n="0165b15"/>违。故名所立法不成也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a16"/><lb ed="R087" n="0165b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948a1601">俱不成者。复有二种。有及非有。若言如甁。有。俱不成。 <lb ed="X" n="0948a17"/><lb ed="R087" n="0165b17"/>若说如空。对非有论。无。俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a18"/><lb ed="R087" n="0165b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948a1801">俱不成。谓于所成宗法及能成因皆有不成过也 <lb ed="X" n="0948a19"/><lb ed="R087" n="0166a01"/>此复二种。一者有喩。而喩与宗因相违。故俱不成。 <lb ed="X" n="0948a20"/><lb ed="R087" n="0166a02"/>二者非有喩。喩既非有。不足以成宗因。故俱不成。 <lb ed="X" n="0948a21"/><lb ed="R087" n="0166a03"/>先释有喩。若言声常。无质碍故。同喩如甁。甁虽是 <lb ed="X" n="0948a22"/><lb ed="R087" n="0166a04"/>有。而性无常。复有质碍。故俱不成也。次释非有。若 <lb ed="X" n="0948a23"/><lb ed="R087" n="0166a05"/>说声常。无质碍故。喩如虚空。此对有空论说则可。 <lb ed="X" n="0948a24"/><lb ed="R087" n="0166a06"/>设对非有空论。则空既无矣。何得论常无常碍无 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0948b" n="0948b"/> <lb ed="X" n="0948b01"/><lb ed="R087" n="0166a07"/>碍哉。故亦俱不成也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b02"/><lb ed="R087" n="0166a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948b0201">无合者。谓于是处无有配合。但于甁等双现能立所 <lb ed="X" n="0948b03"/><lb ed="R087" n="0166a09"/>立二法。如言于甁。见所作性及无常性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b04"/><lb ed="R087" n="0166a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948b0401">能立。即因。指见所作性也。所立。即宗。指无常性也。 <lb ed="X" n="0948b05"/><lb ed="R087" n="0166a11"/>理应合云。诸所作性皆是无常。同喩如甁。方能显 <lb ed="X" n="0948b06"/><lb ed="R087" n="0166a12"/>義。今既无合。则義不显。故亦为过也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b07"/><lb ed="R087" n="0166a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948b0701">倒合者。谓应说言诸所作者皆是无常。而倒说言诸 <lb ed="X" n="0948b08"/><lb ed="R087" n="0166a14"/>无常者皆是所作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b09"/><lb ed="R087" n="0166a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948b0901">亦有无常而非所作者。故亦成过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b10"/><lb ed="R087" n="0166a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948b1001">如是名似同法喩品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b11"/><lb ed="R087" n="0166a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948b1101">此总结似同法喩有五种也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b12"/><lb ed="R087" n="0166a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948b1201">似异法中。所立不遣者。且如有言。诸无常者见彼质 <lb ed="X" n="0948b13"/><lb ed="R087" n="0166b01"/>碍。譬如极微。由于极微。所成立法常性不遣。彼立极 <lb ed="X" n="0948b14"/><lb ed="R087" n="0166b02"/>微是常性故。能成立法无质碍无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b15"/><lb ed="R087" n="0166b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948b1501">凡立异喩。本为反显同法。故欲以无常反显常宗。 <lb ed="X" n="0948b16"/><lb ed="R087" n="0166b04"/>质碍反显无质碍因。须立异喩。乃可反显同喩。且 <lb ed="X" n="0948b17"/><lb ed="R087" n="0166b05"/>如立声常者。或复有言诸无常者见彼质碍譬如 <lb ed="X" n="0948b18"/><lb ed="R087" n="0166b06"/>极微。则此异喩。于其所立常宗不遣。以彼外道本 <lb ed="X" n="0948b19"/><lb ed="R087" n="0166b07"/>立极微是常。而今反以极微为异喩。是宗反成无 <lb ed="X" n="0948b20"/><lb ed="R087" n="0166b08"/>常。不足显常宗矣。故此异喩微尘。唯于无质碍因 <lb ed="X" n="0948b21"/><lb ed="R087" n="0166b09"/>则无。而于常宗仍有。是于因成异喩。于宗不成异 <lb ed="X" n="0948b22"/><lb ed="R087" n="0166b10"/>喩。名为所立不遣也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b23"/><lb ed="R087" n="0166b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948b2301">能立不遣者。谓说如业。<anchor xml:id="nkr_note_add_0948b2301" n="0948b2301"/><anchor xml:id="beg0948b2301" n="0948b2301"/>但<anchor xml:id="end0948b2301"/>遣所立。不遣能立。彼说诸 <lb ed="X" n="0948b24"/><lb ed="R087" n="0166b12"/>业无质碍故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0948c" n="0948c"/> <lb ed="X" n="0948c01"/><lb ed="R087" n="0166b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948c0101">谓若立声常者。或说异喩如业。此则但遣所立常 <lb ed="X" n="0948c02"/><lb ed="R087" n="0166b14"/>宗。不遣能立无质碍因。以彼说诸业无质碍故。是 <lb ed="X" n="0948c03"/><lb ed="R087" n="0166b15"/>则于宗成异喩。于因不成异喩。名为能立不遣也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c04"/><lb ed="R087" n="0166b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948c0401">俱不遣者。对彼有论说如虚空。由彼虚空。不遣常住 <lb ed="X" n="0948c05"/><lb ed="R087" n="0166b17"/>无质碍性。以说虚空是常性故。无质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c06"/><lb ed="R087" n="0166b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948c0601">谓若无虚空论立声常者。或说异喩如虚空。以对 <lb ed="X" n="0948c07"/><lb ed="R087" n="0167a01"/>有虚空论。则彼虚空二字。不能遣常住宗。亦不能 <lb ed="X" n="0948c08"/><lb ed="R087" n="0167a02"/>遣无质碍因。一总不成异喩。故名俱不遣也。何以 <lb ed="X" n="0948c09"/><lb ed="R087" n="0167a03"/>故。以彼有虚空论。说虚空是常性故。无质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c10"/><lb ed="R087" n="0167a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948c1001">不離者。谓说如甁。见无常性。有质碍性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c11"/><lb ed="R087" n="0167a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948c1101">谓彼立常宗者。但云异喩如甁。见无常性。有质碍 <lb ed="X" n="0948c12"/><lb ed="R087" n="0167a06"/>性。而不云诸无常者。见彼质碍。犹如甁等。则離遣 <lb ed="X" n="0948c13"/><lb ed="R087" n="0167a07"/>之旨不显。故名不離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c14"/><lb ed="R087" n="0167a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948c1401">倒離者。谓如说言。诸质碍者皆是无常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c15"/><lb ed="R087" n="0167a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948c1501">若约无常宗同喩。正应合云。诸质碍者。见彼无常。 <lb ed="X" n="0948c16"/><lb ed="R087" n="0167a10"/>喩如甁等。今约立常宗异喩。故应離云。诸无常者 <lb ed="X" n="0948c17"/><lb ed="R087" n="0167a11"/>见彼质碍。方不顚倒。如或说言诸质碍者皆是无 <lb ed="X" n="0948c18"/><lb ed="R087" n="0167a12"/>常。则名倒離。盖合必先因而後宗。離必先宗而後 <lb ed="X" n="0948c19"/><lb ed="R087" n="0167a13"/>因。语脉应尔。决不可乱。乱则非真能立也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0948c1901" n="0948c1901"/><anchor xml:id="beg0948c1901" n="0948c1901"/>已<anchor xml:id="end0948c1901"/>上第 <lb ed="X" n="0948c20"/><lb ed="R087" n="0167a14"/>二似能立门中初正释竟。</p><p xml:id="pX53p0948c2011" cb:place="inline">△二结过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c21"/><lb ed="R087" n="0167a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948c2101">如是等似宗因喩言。非正能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c22"/><lb ed="R087" n="0167a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0948c2201">二似能立门竟。</p><p xml:id="pX53p0948c2207" cb:place="inline">△三真现量真比量二门为三。初 <lb ed="X" n="0948c23"/><lb ed="R087" n="0167a17"/>总标。二别释。三总结。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948c24"/><lb ed="R087" n="0167a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0948c2401">复次为自开悟。当知唯有现比二量。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0949a" n="0949a"/> <lb ed="X" n="0949a01"/><lb ed="R087" n="0167b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949a0101">△二别释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949a02"/><lb ed="R087" n="0167b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0949a0201">此中现量。谓无分别。若有正智。于色等義。離名种等 <lb ed="X" n="0949a03"/><lb ed="R087" n="0167b03"/>所有分别。现现别转。故名现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949a04"/><lb ed="R087" n="0167b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949a0401">现者。显现分明也。量者。度量楷定也。无分别者。分 <lb ed="X" n="0949a05"/><lb ed="R087" n="0167b05"/>别有三种。一自性分别。二随念分别。三计度分别。 <lb ed="X" n="0949a06"/><lb ed="R087" n="0167b06"/>今无随念计度二种分别。名之为现。<anchor xml:id="nkr_note_add_0949a0601" n="0949a0601"/><anchor xml:id="beg0949a0601" n="0949a0601"/>但<anchor xml:id="end0949a0601"/>有自性分 <lb ed="X" n="0949a07"/><lb ed="R087" n="0167b07"/>别。名之为量。自性分别。即无分别。非谓如土木金 <lb ed="X" n="0949a08"/><lb ed="R087" n="0167b08"/>石也。圆觉经云。譬如眼光。晓了前境。其光圆满。得 <lb ed="X" n="0949a09"/><lb ed="R087" n="0167b09"/>无憎爱。夫晓了前境。即是自性分别。即是正智。得 <lb ed="X" n="0949a10"/><lb ed="R087" n="0167b10"/>无憎爱。即无随念计度。即无分别也。统论现量所 <lb ed="X" n="0949a11"/><lb ed="R087" n="0167b11"/>摄。则根本智证真如理。正名现量。第八识之见分 <lb ed="X" n="0949a12"/><lb ed="R087" n="0167b12"/>缘三种姓境。亦名现量。前五识及同时意识缘现 <lb ed="X" n="0949a13"/><lb ed="R087" n="0167b13"/>在境。亦名现量。定中独头意识缘禅定境。亦名现 <lb ed="X" n="0949a14"/><lb ed="R087" n="0167b14"/>量。如此心王在现量时。所有相应心所亦皆同名 <lb ed="X" n="0949a15"/><lb ed="R087" n="0167b15"/>现量。又一切心王心所之自证分缘于见分。亦名 <lb ed="X" n="0949a16"/><lb ed="R087" n="0167b16"/>现量。证自证分与自证分更互相缘。亦皆通名现 <lb ed="X" n="0949a17"/><lb ed="R087" n="0167b17"/>量。故此现量正智。虽复昏迷倒惑毛道异生。未尝 <lb ed="X" n="0949a18"/><lb ed="R087" n="0167b18"/>不具。但日用不知耳。今且就前五识及同时意识 <lb ed="X" n="0949a19"/><lb ed="R087" n="0168a01"/>以辨其相。故云。若有正智。于色声香味触法之義。 <lb ed="X" n="0949a20"/><lb ed="R087" n="0168a02"/>離于名言习气种子所有虚妄随念计度二种分 <lb ed="X" n="0949a21"/><lb ed="R087" n="0168a03"/>别。各于自相分境现现别转。故名现量。言色等義 <lb ed="X" n="0949a22"/><lb ed="R087" n="0168a04"/>者。六尘本是六识自所变相。非心外法。无性。无生。 <lb ed="X" n="0949a23"/><lb ed="R087" n="0168a05"/>不属名言也。言现现别转者。谓见分显现了别。相 <lb ed="X" n="0949a24"/><lb ed="R087" n="0168a06"/>分显现转变。<anchor xml:id="nkr_note_add_0949a2401" n="0949a2401"/><anchor xml:id="beg0949a2401" n="0949a2401"/>但<anchor xml:id="end0949a2401"/>是依他起性。不堕遍计执情。故得 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0949b" n="0949b"/> <lb ed="X" n="0949b01"/><lb ed="R087" n="0168a07"/>名现量也。唯识论问云。色等外境。分明见证。现量 <lb ed="X" n="0949b02"/><lb ed="R087" n="0168a08"/>所得。寧撥为无。答云。现量证时。不执为外。後意分 <lb ed="X" n="0949b03"/><lb ed="R087" n="0168a09"/>别妄生外想。故古人曰。见色闻声。止可一度。又有 <lb ed="X" n="0949b04"/><lb ed="R087" n="0168a10"/>颂曰。綵雲端裡仙人现。手把红罗扇遮面。急须著 <lb ed="X" n="0949b05"/><lb ed="R087" n="0168a11"/>眼看仙人。莫看仙人手中扇。旨哉言乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949b06"/><lb ed="R087" n="0168a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0949b0601">言比量者。谓藉众相而观于義相有三种。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0949b0601" n="0949b0601"/><anchor xml:id="beg0949b0601" n="0949b0601"/>已<anchor xml:id="end0949b0601"/>说。 <lb ed="X" n="0949b07"/><lb ed="R087" n="0168a13"/>由彼为因。于所比義。有正智生。了知有火。或无常等。 <lb ed="X" n="0949b08"/><lb ed="R087" n="0168a14"/>是名比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949b09"/><lb ed="R087" n="0168a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949b0901">相有三种。即因中三相離十四过也。因见烟故。了 <lb ed="X" n="0949b10"/><lb ed="R087" n="0168a16"/>知有火。以譬因见所作。知法无常。虽未现证。而于 <lb ed="X" n="0949b11"/><lb ed="R087" n="0168a17"/>所观境義不谬。故名比量。题称因明。正由于此。唯 <lb ed="X" n="0949b12"/><lb ed="R087" n="0168a18"/>禀正教人。第六识与正解等诸心所相应者有之。</p> <lb ed="X" n="0949b13"/><lb ed="R087" n="0168b01"/><p xml:id="pX53p0949b1301">△三总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949b14"/><lb ed="R087" n="0168b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0949b1401">于二量中。即智名果。是证相故。如有作用而显现故。 <lb ed="X" n="0949b15"/><lb ed="R087" n="0168b03"/>亦名为量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949b16"/><lb ed="R087" n="0168b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949b1601">言此现比二量之中。即现量无分别正智。及比量 <lb ed="X" n="0949b17"/><lb ed="R087" n="0168b05"/>所生有分别正智。名之为果。以现量是证相故。以 <lb ed="X" n="0949b18"/><lb ed="R087" n="0168b06"/>比量虽未现证。如有作用而显现故。亦名为量。</p><p xml:id="pX53p0949b1819" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0949b19"/><lb ed="R087" n="0168b07"/>四似现量门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949b20"/><lb ed="R087" n="0168b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0949b2001">有分别智。于義异转。名似现量。谓诸有智。了甁衣等 <lb ed="X" n="0949b21"/><lb ed="R087" n="0168b09"/>分别而生。由彼于義。不以自相为境界故。名似现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949b22"/><lb ed="R087" n="0168b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949b2201">世人现见甁衣等种种假物。妄谓亦是现量。其实 <lb ed="X" n="0949b23"/><lb ed="R087" n="0168b11"/>皆由分别而生。以彼有分别智。于色等義不得自 <lb ed="X" n="0949b24"/><lb ed="R087" n="0168b12"/>相。但是于義异转。与上所云现现别转者不侔。故 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0949c" n="0949c"/> <lb ed="X" n="0949c01"/><lb ed="R087" n="0168b13"/>名似现量也。</p><p xml:id="pX53p0949c0106" cb:place="inline">△五似比量门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949c02"/><lb ed="R087" n="0168b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0949c0201">若似因智为先。所起诸似義智。名似比量。似因多种。 <lb ed="X" n="0949c03"/><lb ed="R087" n="0168b15"/>如先<anchor xml:id="nkr_note_add_0949c0301" n="0949c0301"/><anchor xml:id="beg0949c0301" n="0949c0301"/>已<anchor xml:id="end0949c0301"/>说。用彼为因。于似所比诸有智生。不能正解。 <lb ed="X" n="0949c04"/><lb ed="R087" n="0168b16"/>名似比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949c05"/><lb ed="R087" n="0168b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949c0501">谓若以带十四过之似因智而为先导。所起虚妄 <lb ed="X" n="0949c06"/><lb ed="R087" n="0168b18"/>分别诸似義智。不能正解。故名似比量也。似因十 <lb ed="X" n="0949c07"/><lb ed="R087" n="0169a01"/>四过中随犯一过。则所生智不解正義。非正智矣。</p> <lb ed="X" n="0949c08"/><lb ed="R087" n="0169a02"/><p xml:id="pX53p0949c0801">△六真能破门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949c09"/><lb ed="R087" n="0169a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0949c0901">复次若显示能立过失。说名能破。谓初能立缺减过 <lb ed="X" n="0949c10"/><lb ed="R087" n="0169a04"/>性。立宗过性。不成因性。不定因性。相违因性。及喩过 <lb ed="X" n="0949c11"/><lb ed="R087" n="0169a05"/>性。显示此言开晓问者。故名能破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949c12"/><lb ed="R087" n="0169a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949c1201">此明真能破者。可以破彼似能立也。若能显示似 <lb ed="X" n="0949c13"/><lb ed="R087" n="0169a07"/>能立者所有过失。说名能破。谓彼初似能立者。有 <lb ed="X" n="0949c14"/><lb ed="R087" n="0169a08"/>种种缺减过性。或犯立宗九过性。或犯四不成因 <lb ed="X" n="0949c15"/><lb ed="R087" n="0169a09"/>性。或犯六不定因性。或犯四相违因性。及犯同喩 <lb ed="X" n="0949c16"/><lb ed="R087" n="0169a10"/>异喩十种过性。今为显示此言以开晓于问者。故 <lb ed="X" n="0949c17"/><lb ed="R087" n="0169a11"/>名能破。</p><p xml:id="pX53p0949c1704" cb:place="inline">△七似能破门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949c18"/><lb ed="R087" n="0169a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0949c1801">若不实显能立过言。名似能破。谓于圆满能立。显示 <lb ed="X" n="0949c19"/><lb ed="R087" n="0169a13"/>缺减性言。于无过宗。有过宗言。于成就因。不成因言 <lb ed="X" n="0949c20"/><lb ed="R087" n="0169a14"/>于决定因。不定因言。于不相违因。相违因言。于无过 <lb ed="X" n="0949c21"/><lb ed="R087" n="0169a15"/>喩。有过喩言。如是言说。名似能破。以不能显他宗过 <lb ed="X" n="0949c22"/><lb ed="R087" n="0169a16"/>失。彼无过故。且止斯事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0949c23"/><lb ed="R087" n="0169a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0949c2301">此明似能破者。不可以破真能立也。若其语言。不 <lb ed="X" n="0949c24"/><lb ed="R087" n="0169a18"/>能实显能立之过。名似能破。谓于圆满真能立者。 <pb ed="X" xml:id="X53.0859.0950a" n="0950a"/> <lb ed="X" n="0950a01"/><lb ed="R087" n="0169b01"/>而反妄言显示其缺减性。或于无过宗。而反言其 <lb ed="X" n="0950a02"/><lb ed="R087" n="0169b02"/>有过。或于成就四。因反言其不成。或于决定因。而 <lb ed="X" n="0950a03"/><lb ed="R087" n="0169b03"/>反言其不定。或于不相违因。而反言其相违。或于 <lb ed="X" n="0950a04"/><lb ed="R087" n="0169b04"/>无过喩。而反言其有过。如是言说。皆名为似能破。 <lb ed="X" n="0950a05"/><lb ed="R087" n="0169b05"/>以不能显他宗过失。彼既无过。不应妄破。故结诫 <lb ed="X" n="0950a06"/><lb ed="R087" n="0169b06"/>云且止斯事也。大文二别释八门竟。</p><p xml:id="pX53p0950a0615" cb:place="inline">△三以颂总 <lb ed="X" n="0950a07"/><lb ed="R087" n="0169b07"/>结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0950a08"/><lb ed="R087" n="0169b08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0950a0801"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0950a0801" n="0950a0801"/><anchor xml:id="beg0950a0801" n="0950a0801"/>已<anchor xml:id="end0950a0801"/>宣少句義</l><l>为始立方隅</l><l>其间理非理</l> <lb ed="X" n="0950a09"/><lb ed="R087" n="0169b09"/><l>妙辩于馀处</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0950a10"/><lb ed="R087" n="0169b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0950a1001">初入<persName>佛</persName>法。即须以此少少句義而辩邪正。故为始 <lb ed="X" n="0950a11"/><lb ed="R087" n="0169b11"/>立方隅。譬如航海。须指南车。乃识方隅。如是初游 <lb ed="X" n="0950a12"/><lb ed="R087" n="0169b12"/><persName>佛</persName>法海者。须此因明。可辩邪正也。真能立真现量 <lb ed="X" n="0950a13"/><lb ed="R087" n="0169b13"/>真比量。名为理。似能立似现量似比量。名非理。非 <lb ed="X" n="0950a14"/><lb ed="R087" n="0169b14"/>理则可破。理则不可破。一切论藏。不过辩此理与 <lb ed="X" n="0950a15"/><lb ed="R087" n="0169b15"/>非理。故云妙辩于馀处也。然则不学因明。无以入 <lb ed="X" n="0950a16"/><lb ed="R087" n="0169b16"/>正理之门。不穷教海。无以尽因明之妙。欲人守其 <lb ed="X" n="0950a17"/><lb ed="R087" n="0169b17"/>约以博学。会其博而归约也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0950a18"/><lb ed="R087" n="0169b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>因明入正理论直解<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0942a2301" to="#end0942a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0942b1101" to="#end0942b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943a1201" to="#end0943a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943b1101" to="#end0943b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0943b1201" to="#end0943b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0943b1701" to="#end0943b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943b1901" to="#end0943b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943b2301" to="#end0943b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943b2302" to="#end0943b2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943c2101" to="#end0943c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943c2201" to="#end0943c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943c2401" to="#end0943c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0944a0201" to="#end0944a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0944c0401" to="#end0944c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0945a0101" to="#end0945a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0945a2001" to="#end0945a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0947c0501" to="#end0947c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0947c1801" to="#end0947c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0947c2001" to="#end0947c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0948b2301" to="#end0948b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0948c1901" to="#end0948c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0949a0601" to="#end0949a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0949a2401" to="#end0949a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0949b0601" to="#end0949b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0949c0301" to="#end0949c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0950a0801" to="#end0950a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0942a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0942a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0942b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0942b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943b1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0943b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943b1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0943b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943b2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943b2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0943c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0944a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0944a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0944c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0944c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0945a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0945a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0945a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0945a2001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0947c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0947c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0947c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0947c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0947c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0948b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0948b2301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0948c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0948c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0949a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0949a0601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0949a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0949a2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0949b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0949b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0949c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0949c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0950a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0950a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>